Năm 1965, một báo cáo của chính phủ Anh đặt ra câu hỏi đơn giản nhưng không ai từng hỏi trước đó: động vật cần gì để sống tốt — không phải sống sót, mà sống tốt? Từ câu hỏi đó, "The Five Freedoms" ra đời. ZooJung lấy 5 quyền đó làm nền tảng — không phải để treo bằng, mà vì nó ảnh hưởng đến mọi quyết định chăm sóc hàng ngày.
"The Five Freedoms" (Năm Quyền Tự Do) là tiêu chuẩn phúc lợi động vật quốc tế, ra đời từ Báo cáo Brambell (Anh, 1965) và được chính thức hóa bởi Farm Animal Welfare Council năm 1979. ZooJung Nha Trang — indoor adventure park 3 tầng tại 99 Phạm Văn Đồng — cam kết áp dụng toàn bộ 5 quyền này trong chăm sóc 11 loài động vật hàng ngày: không đói khát, không khó chịu, không đau bệnh, được thể hiện tập tính tự nhiên, và không sợ hãi.
Năm 1965, chính phủ Anh bắt đầu lo ngại về cách ngành chăn nuôi công nghiệp đang đối xử với động vật. Họ nhờ nhà khoa học Roger Brambell lập ủy ban điều tra — và kết quả là một trong những báo cáo thực sự thay đổi cách con người nhìn nhận trách nhiệm với động vật nuôi.
Brambell đưa ra ý tưởng nghe đơn giản đến mức kỳ lạ: động vật phải có quyền "đứng dậy, nằm xuống, quay người, tự chải chuốt và duỗi chân." Từ đó, đến 1979, Farm Animal Welfare Council (FAWC) chính thức hệ thống hóa thành 5 quyền tự do. Kể từ đó, đây trở thành khung chuẩn mà các vườn thú, tổ chức bảo tồn và cơ sở chăm sóc động vật uy tín trên thế giới đều dùng.
1965: Báo cáo Brambell (Anh) — nền tảng đầu tiên về quyền tự do của động vật trong môi trường nuôi nhốt. 1979: Farm Animal Welfare Council (FAWC) chính thức hóa thành "The Five Freedoms". Ngày nay: Được áp dụng toàn cầu bởi IUCN, OIE, WAZA (Hiệp hội các Vườn thú và Thủy cung Thế giới), và hàng nghìn cơ sở chăm sóc động vật.
ZooJung lấy 5 quyền đó làm nền tảng — không phải chứng chỉ treo tường. Chúng ảnh hưởng đến thiết kế không gian, lịch cho ăn, cách tuyển người, cách đào tạo nhân viên. Mỗi quyết định nhỏ đều bắt đầu từ đây.
"Chúng tôi đặt phúc lợi động vật làm trọng tâm, cam kết theo chuẩn 'Năm Quyền Tự Do' — để mang lại trải nghiệm tuyệt vời cho cả động vật lẫn du khách."
— ZooJung, tuyên bố sứ mệnh chính thứcQuyền này nghe cơ bản, nhưng cũng dễ kiểm chứng nhất. Lịch cho ăn ở ZooJung không phải lịch tham quan — đó là bằng chứng rằng mỗi loài được ăn đúng giờ, đúng thứ, đủ lượng theo tập tính tự nhiên của chúng.
Tại sao lịch cho ăn được đăng công khai? Vì minh bạch là bằng chứng. Khi bạn biết giờ và đến đúng giờ, bạn thấy hành vi ăn thật — không phải màn trình diễn được sắp xếp trước.
Nha Trang nóng và ẩm quanh năm. Với Capybara, Meerkat, Lemur thì "thích nghi được" là một chuyện — nhưng "thoải mái thật sự" lại là chuyện khác. ZooJung chọn indoor hoàn toàn, máy lạnh toàn bộ. Không phải vì khách thích mát — mà vì đó là nhiệt độ tốt nhất cho sức khỏe và hành vi của từng loài.
"Rừng trong phố" là ứng dụng thực của Quyền 2: môi trường phù hợp thì động vật thoải mái, hoạt động tự nhiên — và đó là lúc bạn thấy được điều gì đó thật.
Quyền này đòi đầu tư nhân lực nhiều nhất. ZooJung có đội Tổ trưởng chăm sóc động vật — trong đó "phối hợp thú y" là nhiệm vụ cốt lõi, không phải việc làm thêm khi có chuyện.
Tại sao không được mang thức ăn từ ngoài vào? Không phải quy định cho có — đây là Quyền 3 đang được thực thi. Thức ăn không kiểm soát có thể gây độc hoặc rối loạn tiêu hóa, đặc biệt với Meerkat và Lemur — hai loài nhạy cảm hơn nhiều so với vẻ ngoài của chúng.
Quyền này phân biệt rõ nhất giữa nơi trưng bày động vật và nơi chăm sóc động vật. Và đây cũng là lý do ZooJung không có show diễn, không có kịch bản tương tác nào được dàn dựng sẵn.
Khi động vật sống đúng tập tính, bạn thấy một sinh vật đang thực sự sống. Capybara tự bước đến gần khi chúng muốn — không ai dẫn chúng đến. Meerkat tự phân vai gác và nghỉ theo cấu trúc xã hội riêng của bầy. Lemur tắm nắng theo nghi lễ mỗi buổi sáng, bất kể hôm đó có khách hay không. Đó là khoảnh khắc thật — và nó đẹp hơn bất kỳ màn biểu diễn nào.
Vì lý do này, ZooJung không tổ chức show hay biểu diễn. Mỗi hành vi bạn thấy là hành vi thật — không ai viết kịch bản cho nó.
Quyền này khó đo lường nhất — và hay bị bỏ qua nhất. Stress mãn tính ở động vật nuôi nhốt không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nó tích lũy âm thầm qua tiếng ồn, đèn flash, đám đông, những thứ không thể đoán trước.
Tại sao Capybara tự đến gần bạn quan trọng hơn bạn tự đến gần nó? Khi con vật chủ động tiếp cận, đó là dấu hiệu nó không sợ — nó đang chọn tương tác. Đó chính xác là Quyền 5 đang vận hành.
Những nơi chăm sóc động vật tốt nhất thường cũng là nơi khách có trải nghiệm đáng nhớ nhất — vì động vật sống thoải mái mới hoạt động tự nhiên, và tự nhiên mới đáng xem.
Động vật thoải mái thì thể hiện hành vi tự nhiên. Động vật không lo lắng thì tự chủ động đến gần bạn. Và khi có lịch ăn cố định, bạn biết chính xác khi nào nên đến để thấy điều gì đó thật sự có ý nghĩa.
Capybara ăn lúc 10:30 là giờ ăn thật của chúng — không phải màn biểu diễn được lên kịch bản. Khi bạn có mặt đúng lúc đó, bạn đang chia sẻ một khoảnh khắc trong cuộc sống bình thường của một con vật, không biết và không cần biết bạn là ai. Đó là loại trải nghiệm mà bạn sẽ kể lại sau khi về.
Capybara ăn lúc 10:30 · Meerkat bắt đầu gác lúc 10:00 · Lemur tắm nắng sáng sớm.
Đặt vé trước để vào thẳng, không xếp hàng.